งูสวัด ปวดเส้นประสาทหลังผื่นหาย รักษาอย่างไร

งูสวัดเกิดจากเชื้อไวรัสอีสุกอีใสที่ซ่อนอยู่ในปมประสาทกลับมากำเริบเมื่อร่างกายอ่อนแอ ทำให้ปวดแสบร้อนและมีผื่นตุ่มน้ำเรียงตามแนวเส้นประสาทข้างเดียวของลำตัว ในระยะผื่น แพทย์แผนปัจจุบันจะให้ยาต้านไวรัส ยิ่งได้ยาเร็วภายใน 72 ชั่วโมงแรกยิ่งได้ผลดี ส่วนอาการที่ทรมานกว่าคือ "ปวดเส้นประสาทหลังผื่นหาย" ที่ปวดต่อเนื่องได้เป็นเดือน แพทย์แผนจีนช่วยลดอาการปวดชนิดนี้ด้วยฝังเข็มและยาจีน ดูแลร่วมไปกับการรักษาหลักได้ตั้งแต่ระยะแรก

อาการแบบนี้ใช่คุณไหม

ปวดแสบร้อน เสียวแปลบ หรือปวดเหมือนไฟช็อตตามแนวเส้นประสาทข้างเดียว
ผื่นงูสวัดหายไปแล้ว แต่ยังปวดต่อเนื่องเกิน 1 เดือน
ผิวบริเวณที่เคยเป็นไวต่อการสัมผัส แค่เสื้อเสียดสีก็ปวด
ปวดจนนอนไม่หลับ เบื่ออาหาร หรือหงุดหงิด
เป็นงูสวัดที่ลำตัว เอว หรือหลัง ในวัยเกิน 50 ปี หรือช่วงที่ร่างกายอ่อนเพลีย
กำลังกินยาต้านไวรัสหรือยาแก้ปวดเส้นประสาทอยู่ และอยากให้ปวดทุเลาเร็วขึ้น

สาเหตุในมุมมองแพทย์แผนจีน

ความร้อนชื้นของตับและถุงน้ำดี ในระยะผื่น ความเครียดและร่างกายที่อ่อนแอทำให้ความร้อนสะสมและระเบิดออกตามแนวเส้นลมปราณของตับและถุงน้ำดี ผื่นแดง ตุ่มน้ำ ปวดแสบร้อน ปากขม
ความชื้นจากม้ามอ่อนแอ ตุ่มน้ำใหญ่ แตกง่าย หายช้า ท้องอืด เบื่ออาหาร
เลือดคั่งในเส้นลมปราณ หลังผื่นหาย ความร้อนทิ้งร่องรอยให้เลือดคั่งและลมปราณติดขัด จึงปวดแทง ปวดเฉพาะจุด และปวดตอนกลางคืน นี่คือสาเหตุของอาการปวดหลังงูสวัดที่แพทย์แผนจีนดูแลได้ตรงจุด
ชี่และเลือดพร่อง ในผู้สูงอายุ ร่างกายฟื้นตัวช้า ปวดตื้อ ๆ เรื้อรัง อ่อนเพลีย

แบบไหนควรมาพบแพทย์

เริ่มมีผื่นและปวด ควรพบแพทย์แผนปัจจุบันเพื่อรับยาต้านไวรัสก่อน แล้วมาดูแลร่วมได้ทันทีเพื่อลดปวดและลดโอกาสปวดเรื้อรัง
ผื่นหายแล้วแต่ยังปวดต่อเนื่องเกิน 2 ถึง 4 สัปดาห์
ยาแก้ปวดเส้นประสาททำให้ง่วงหรือมึน อยากลดยา
ผู้สูงอายุที่ฟื้นตัวช้า อ่อนเพลียหลังเป็นงูสวัด

ต้องไปโรงพยาบาลทันที หากงูสวัดขึ้นที่ใบหน้า รอบตา หรือในหู (เสี่ยงต่อการมองเห็นและการได้ยิน) ผื่นกระจายหลายบริเวณหรือทั้งสองข้างของลำตัว มีไข้สูง ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ ได้รับเคมีบำบัด หรือกินยากดภูมิ และหญิงตั้งครรภ์

ปรึกษาอาการหรือนัดหมายแพทย์จีน ผ่าน LINE lin.ee/mUSHKgo หรือโทร 095-473-6341 (02-910-1600 ต่อ 8501, 8502)
แผนกการแพทย์แผนจีน ชั้น 5 โรงพยาบาลเกษมราษฎร์ ประชาชื่น เปิดทุกวัน 9.00 ถึง 18.00 น.

แพทย์แผนจีนดูแลอย่างไร

แพทย์จะดูระยะของโรค ตำแหน่งและลักษณะการปวด แมะจับชีพจร ดูลิ้น แล้วเลือกวิธี

ฝังเข็มรอบบริเวณที่ปวด ฝังเข็มล้อมรอบแนวที่เคยมีผื่นและจุดบนเส้นลมปราณที่เกี่ยวข้อง เพื่อช่วยบรรเทาอาการปวดและกระตุ้นการไหลเวียน อาจใช้เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าร่วมด้วย
ยาสมุนไพรจีนเฉพาะบุคคล ระยะผื่นใช้ตำรับลดความร้อนชื้น ระยะปวดหลังผื่นหายใช้ตำรับสลายเลือดคั่งและบำรุงชี่และเลือด

หมายเหตุ ทั้งหมดนี้ทำร่วมกับยาต้านไวรัสและยาแก้ปวดจากแพทย์แผนปัจจุบันได้ ควรใช้ร่วมกับแผนการรักษาหลักของแพทย์

ระยะไหนจึงเหมาะกับการฝังเข็ม

ในกรณีที่ยังมีตุ่มน้ำหรือแผลจากงูสวัด แพทย์สามารถประเมินความเหมาะสมในการฝังเข็มเป็นรายบุคคลได้ แต่ ไม่ควรฝังเข็มผ่านบริเวณที่มีตุ่มน้ำ แผล หรือผิวหนังอักเสบโดยตรง โดยต้องคำนึงถึงสภาพผิวหนังและความเสี่ยงต่อการติดเชื้อร่วมด้วย

หากผื่นและแผลหายแล้ว แต่ยังมีอาการปวดแสบปวดร้อน ชา เสียว หรือไวต่อการสัมผัส การฝังเข็มอาจพิจารณาเป็นหนึ่งในแนวทางการดูแลอาการปวดเส้นประสาทหลังงูสวัด โดยใช้ร่วมกับการรักษาหลักตามความเหมาะสม

โดยทั่วไปต้องฝังเข็มกี่ครั้งจึงเห็นการเปลี่ยนแปลง

จำนวนครั้งไม่มีเกณฑ์ตายตัว บางการศึกษาพบการเปลี่ยนแปลงของอาการปวดหลังได้รับการดูแลต่อเนื่องประมาณ 2–4 สัปดาห์ แต่ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละบุคคล

แพทย์จึงมักติดตามจากระดับความปวด ลักษณะอาการแสบร้อนหรือเสียวชา การนอนหลับ และผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน แล้วจึงปรับความถี่และระยะเวลาการรักษาตามการตอบสนอง

สิ่งสำคัญคือ ไม่ควรรอให้ผื่นหายแล้วจึงค่อยพบแพทย์เสมอไป หากเป็นงูสวัดในระยะเฉียบพลัน ควรได้รับการประเมินและรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะแรก ส่วนการฝังเข็มสามารถพิจารณาเป็นการดูแลเสริมตามความเหมาะสมของแต่ละราย

มาครั้งแรกต้องเจออะไรบ้าง

บอกวันที่เริ่มมีผื่น ยาที่ได้รับ ตำแหน่งและลักษณะการปวด
แพทย์ตรวจผิวบริเวณที่เป็น แมะจับชีพจร ดูลิ้น
แพทย์บอกว่าอยู่ระยะไหน และวางแผนดูแลร่วมกับยาที่ใช้อยู่
ฝังเข็มในวันแรกได้ในกรณีที่เหมาะสม ใช้เวลาประมาณ 30 ถึง 45 นาที

คำถามที่พบบ่อย

งูสวัดหายแล้วทำไมยังปวด

เชื้อทำให้เส้นประสาทอักเสบและส่งสัญญาณปวดต่อแม้ผื่นหายแล้ว ในมุมมองแพทย์แผนจีนคือเลือดคั่งและลมปราณติดขัดในแนวนั้น

ฝังเข็มระหว่างมีตุ่มน้ำได้ไหม

แพทย์จะฝังรอบ ๆ บริเวณ ไม่ฝังลงบนตุ่ม และประเมินเป็นราย ๆ

ต้องรักษานานไหม

ยิ่งเริ่มดูแลเร็ว ยิ่งลดโอกาสปวดเรื้อรัง ผู้ที่ปวดมาหลายเดือนต้องใช้เวลามากกว่า

งูสวัดติดต่อไหม

ผู้ที่ไม่เคยเป็นอีสุกอีใสหรือไม่ได้ฉีดวัคซีนอาจติดเชื้อจากตุ่มน้ำได้ ควรปิดผื่นและเลี่ยงการสัมผัสจนกว่าตุ่มจะตกสะเก็ด

อ่านต่อ

แพทย์จีนณรงค์ แซ่งุ่ย (พจ.89) · แผนกการแพทย์แผนจีน โรงพยาบาลเกษมราษฎร์ ประชาชื่น

สอบถามและนัดหมาย LINE lin.ee/mUSHKgo · โทร 095-473-6341 · 02-910-1600 ต่อ 8501, 8502 · ชั้น 5 รพ.เกษมราษฎร์ ประชาชื่น · ทุกวัน 9.00 ถึง 18.00 น.

แพทย์จีนที่มีประสบการณ์ดูแลอาการนี้: แพทย์จีนณรงค์ แซ่งุ่ย