ไมเกรน รักษาอย่างไร ฝังเข็มช่วยลดปวดหัวได้แค่ไหน
ไมเกรนคือปวดหัวที่มักเป็นข้างเดียว ปวดตุบ ๆ ตามจังหวะชีพจร ร่วมกับคลื่นไส้ แพ้แสงและเสียง เป็นครั้งละหลายชั่วโมงถึงหลายวัน ยาแก้ปวดช่วยได้เป็นครั้ง ๆ แต่ยิ่งกินบ่อยยิ่งกลับมาปวดง่าย แพทย์แผนจีนจึงเน้นลด "ความถี่และความรุนแรง" ของการปวดด้วยฝังเข็ม กัวซา และยาจีน ที่ปรับสมดุลของตับ เลือด และลมปราณบริเวณศีรษะ ทำให้ปวดน้อยลงและใช้ยาน้อยลงในระยะยาว
อาการแบบนี้ใช่คุณไหม
- ปวดหัวข้างเดียวหรือสลับข้าง ปวดตุบ ๆ เป็นจังหวะ นานหลายชั่วโมง
- ก่อนปวดเห็นแสงวูบวาบ ตาพร่า หรือชาปลายนิ้ว
- ปวดแล้วคลื่นไส้ อาเจียน ต้องอยู่ในที่มืดเงียบ
- ปวดหัวมากขึ้นก่อนมีประจำเดือน เวลาอดนอน หรือเวลาเครียด
- ปวดตึงต้นคอและบ่าร่วมด้วยเกือบทุกครั้ง
- กินยาแก้ปวดมากกว่า 2 วันต่อสัปดาห์ หรือกินแล้วไม่ค่อยได้ผลเหมือนเดิม
สาเหตุในมุมมองแพทย์แผนจีน
- หยางของตับลอยขึ้นสูง ความเครียด ความโกรธ และการนอนดึกทำให้พลังของตับพุ่งขึ้นศีรษะ ปวดตุบ ๆ ที่ขมับ ตาแดง หงุดหงิด ปากขม
- เสมหะและความชื้นอุดกั้น จากอาหารมัน หวาน และระบบย่อยอ่อนแอ ปวดหัวหนัก ๆ ตื้อ ๆ คลื่นไส้ มึนศีรษะ
- เลือดคั่ง ในผู้ที่เป็นไมเกรนมานานหลายปี ปวดแบบแทง ตำแหน่งเดิมทุกครั้ง ปวดตอนกลางคืน
- เลือดและชี่พร่อง พบในผู้หญิงที่ปวดหัวช่วงประจำเดือนหรือหลังคลอด ปวดตื้อ ๆ เมื่อเหนื่อย หน้าซีด เวียนหัว
- ลมเย็นจากคอบ่าที่ตึง ในคนทำงานหน้าจอ กล้ามเนื้อคอบ่าตึงจนเลือดขึ้นศีรษะไม่สะดวก ปวดท้ายทอยร้าวขึ้นขมับ
แบบไหนควรมาพบแพทย์
- ปวดไมเกรนตั้งแต่ 2 ครั้งต่อเดือนขึ้นไป หรือแต่ละครั้งนานเกิน 1 วัน
- กินยาแก้ปวดบ่อยจนกังวลผลข้างเคียง หรือยาเริ่มไม่ได้ผล
- ไมเกรนกระทบการทำงาน การเรียน หรือต้องลางานบ่อย
- อยากลดความถี่ของการปวดในระยะยาว ไม่ใช่แค่ระงับเมื่อปวด
ต้องไปห้องฉุกเฉินทันที หากปวดหัวรุนแรงที่สุดในชีวิตแบบเกิดขึ้นทันที ปวดหัวร่วมกับไข้สูง คอแข็ง ปวดหัวร่วมกับแขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด ปากเบี้ยว ชักหรือหมดสติ ปวดหัวหลังศีรษะกระแทก หรือปวดหัวแบบใหม่ที่เพิ่งเริ่มเป็นหลังอายุ 50 ปี อาการเหล่านี้ไม่ใช่ไมเกรนธรรมดา
ปรึกษาอาการหรือนัดหมายแพทย์จีน ผ่าน LINE lin.ee/mUSHKgo หรือโทร 095-473-6341 (02-910-1600 ต่อ 8501, 8502)
แผนกการแพทย์แผนจีน ชั้น 5 โรงพยาบาลเกษมราษฎร์ ประชาชื่น เปิดทุกวัน 9.00 ถึง 18.00 น.
แพทย์แผนจีนดูแลอย่างไร
แพทย์จะดูรูปแบบการปวด ตำแหน่ง สิ่งกระตุ้น อาการร่วม ชีพจร และลิ้น เพื่อบอกว่าไมเกรนของคุณเป็นแบบไหน แล้วจึงเลือกวิธี
- ฝังเข็ม ที่จุดบนศีรษะ ขมับ ท้ายทอย และจุดบนมือและเท้าที่เชื่อมกับตับและถุงน้ำดี ช่วยลดปวดในครั้งที่มีอาการ และเมื่อทำต่อเนื่องช่วยลดความถี่ของการปวด
- กัวซาและครอบแก้วบริเวณคอบ่า สำหรับผู้ที่ปวดหัวจากคอบ่าตึง ช่วยคลายกล้ามเนื้อคอและบ่าที่ตึง
- ยาสมุนไพรจีนเฉพาะบุคคล ลดหยางของตับ ขับเสมหะ สลายเลือดคั่ง หรือบำรุงเลือด ตามแบบของคุณ กินต่อเนื่องเป็นส่วนหนึ่งของแผนป้องกันอาการ
- บันทึกการปวด แพทย์จะให้จดวันที่ปวด สิ่งที่กินและทำก่อนปวด เพื่อหาสิ่งกระตุ้นและวัดผลการดูแล
ไมเกรนดูแลร่วมไปกับยาที่แพทย์แผนปัจจุบันสั่งได้ พอความถี่ของการปวดลดลง แพทย์ผู้สั่งยาก็อาจพิจารณาปรับยาให้
โดยทั่วไปดูแลกี่ครั้งจึงเห็นความถี่ของการปวดลดลง ระยะเวลาที่เห็นการเปลี่ยนแปลงแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับความถี่และความรุนแรงของไมเกรน รวมถึงการตอบสนองต่อการรักษา โดยแพทย์จะติดตามจำนวนครั้งที่ปวด ระยะเวลา และความรุนแรงของอาการ เพื่อประเมินผลเป็นระยะ ควรมาช่วงที่ปวดหรือช่วงที่ไม่ปวด การฝังเข็มสามารถพิจารณาได้ทั้ง ช่วงที่มีอาการและช่วงที่ไม่มีอาการ โดยการมารับการรักษาอย่างต่อเนื่องในช่วงที่อาการสงบ อาจช่วยให้แพทย์วางแผนดูแลและติดตามความถี่ของอาการในระยะต่อไปได้อย่างเหมาะสม ผู้ที่กินยาป้องกันไมเกรนอยู่ ควรทำอย่างไร ผู้ที่รับประทานยาป้องกันไมเกรนอยู่ สามารถเข้ารับการดูแลด้วยแพทย์แผนจีนควบคู่ได้ตามความเหมาะสม โดยควรแจ้งแพทย์แผนจีนเกี่ยวกับชื่อยา ขนาดยา และยาหรืออาหารเสริมอื่นที่ใช้อยู่ เพื่อให้ประเมินแนวทางการดูแลร่วมกัน
ไม่ควรหยุด ลดขนาด หรือปรับยาป้องกันไมเกรนเอง หากอาการไมเกรนดีขึ้นจากการดูแลร่วมกัน ควรให้แพทย์ผู้สั่งยาเป็นผู้ประเมินความจำเป็นในการปรับหรือลดยา โดยแนวทางปัจจุบันแนะนำให้ประเมินประสิทธิผลและความเหมาะสมของยาป้องกันเป็นระยะ และการหยุดยาควรพิจารณาเป็นรายบุคคล
มาครั้งแรกต้องเจออะไรบ้าง
- เล่ารูปแบบการปวด ความถี่ สิ่งกระตุ้น และยาที่ใช้ ถ้ามีบันทึกการปวดนำมาด้วย
- แพทย์ตรวจคอบ่า แมะจับชีพจร ดูลิ้น
- แพทย์บอกว่าไมเกรนของคุณเป็นแบบไหน และวางแผนดูแลทั้งช่วงปวดและช่วงป้องกัน
- ฝังเข็มในวันแรก ใช้เวลาประมาณ 30 ถึง 45 นาที มาได้แม้ขณะมีอาการ
คำถามที่พบบ่อย
ฝังเข็มรักษาไมเกรนให้หายขาดได้ไหม
ไมเกรนเป็นภาวะที่คุมได้ แต่ไม่มีวิธีไหนรับรองว่าหายขาด เป้าหมายของแพทย์แผนจีนคือให้ความถี่และความรุนแรงของอาการลดลงตามการประเมินของแพทย์
ระหว่างปวดมาฝังเข็มได้ไหม
ได้ ฝังเข็มระหว่างที่ปวดช่วยให้ทุเลาเร็วขึ้นในหลายราย
กัวซาแก้ไมเกรนได้จริงไหม
ช่วยได้ในผู้ที่ปวดหัวจากคอบ่าตึง แต่ควรให้แพทย์ประเมินก่อน ไม่แนะนำให้ทำเองบริเวณคอ
ต้องเลี่ยงอาหารอะไร
แต่ละคนมีสิ่งกระตุ้นไม่เหมือนกัน เช่น ช็อกโกแลต ชีส แอลกอฮอล์ ผงชูรส การอดอาหาร จดบันทึกการปวดไว้จะช่วยบอกได้
อ่านต่อ
แพทย์จีนนิรันดร์ คูอนันตเวชกุล (พจ.029) · แผนกการแพทย์แผนจีน โรงพยาบาลเกษมราษฎร์ ประชาชื่น
สอบถามและนัดหมาย LINE lin.ee/mUSHKgo · โทร 095-473-6341 · 02-910-1600 ต่อ 8501, 8502 · ชั้น 5 รพ.เกษมราษฎร์ ประชาชื่น · ทุกวัน 9.00 ถึง 18.00 น.
แพทย์จีนที่มีประสบการณ์ดูแลอาการนี้: แพทย์จีนนิรันดร์ คูอนันตเวชกุล
